Bu cümleyi proje geliştiren, eğitim veren, içerik üreten, sistem kuran hemen herkes en az bir kez düşünmüştür:
“Ya fikrimi çalarlarsa?”
Ben artık bu soruya biraz farklı bakıyorum.
Eğer birisi benim fikrimi çalacak kadar değerli bulmuşsa, bundan önce şunu düşünürüm:
Demek ki ortaya koyduğum şey dikkat çekmeye değer.
Elbette fikrî emeğin korunması önemlidir. Emeğin sahibinin görünür olması, kaynak gösterilmesi, özgün çalışmaların izinsiz kullanılmaması gerekir. Bunun tartışılacak bir tarafı yok.
Ama yalnızca “fikrimi koruyayım” diye düşünerek üretmekten, anlatmaktan, paylaşmaktan ve işbirliği yapmaktan vazgeçmek de başka bir tehlike yaratıyor.
Çünkü bazen fikrimizi başkalarından o kadar çok koruyoruz ki sonunda fikrimizi hayattan da korumuş oluyoruz.
Kimse duymuyor.
Kimse tartışmıyor.
Kimse geliştirmiyor.
Kimse ortak olmuyor.
Ve çok değerli olduğunu düşündüğümüz fikir, bilgisayarımızdaki bir klasörde yaşamaya devam ediyor.
Bir fikir gerçekten çalınabilir mi
Bir proje başlığını kopyalayabilirsiniz.
Bir konsepti okuyabilirsiniz.
Bir sunumdaki şemayı yeniden çizebilirsiniz.
Hatta bugün yapay zekâ araçlarının da yardımıyla gördüğünüz bir fikrin benzerini birkaç saat içinde yeniden yazabilirsiniz.
Ama benim giderek daha fazla inandığım bir şey var:
Fikir, fikrin yalnızca görünen kısmıdır.
Asıl değer fikrin arkasındadır.
Bir fikrin arkasında yılların deneyimi vardır.
İnsan ilişkileri vardır.
Başarısız olmuş denemeler vardır.
Kabul edilmiş ve reddedilmiş projeler vardır.
Okunan yüzlerce çağrı vardır.
Yapılan toplantılar vardır.
Kurulan ve dağılan ortaklıklar vardır.
İnsanlarla konuşurken edinilen sezgiler vardır.
Ve en önemlisi, bütün bunları birbirine bağlayan bir düşünme sistemi vardır.
İşte bunu kopyalamak o kadar kolay değildir.
Birisi fikrimi aldı diyelim…
Aynı fikri aldı.
Peki sonra
Doğru başvuru sahibini bulabilecek mi
Doğru ortakları bir araya getirebilecek mi
Projenin ihtiyacını kanıtlarla açıklayabilecek mi
Hedef grubun gerçek problemini anlayabilecek mi
İş paketlerini birbirine bağlayabilecek mi
Bütçeyi faaliyetlerle uyumlu kurabilecek mi
Projeyi değerlendiricinin gözüyle tekrar okuyabilecek mi
İlk ret mektubundan sonra projeyi yeniden tasarlayabilecek mi
Konsorsiyumdaki beş farklı kurumun beş farklı beklentisini yönetebilecek mi
Ve bunu bir kere değil, tekrar tekrar yapabilecek mi
İşte mesele burada değişiyor.
Çünkü bir fikri kopyalamak başka şeydir.
Fikir üreten sistemi kopyalamak başka şey.
Benim gerçek sermayem fikirlerim değil
Bugün dönüp baktığımda şunu görüyorum:
Benim asıl sermayem tek tek proje fikirleri değil.
Asıl sermayem;
- yaşadıklarım,
- öğrendiklerim,
- tanıdığım insanlar,
- kurduğum bağlantılar,
- yıllar içinde oluşan sezgilerim,
- başarısızlıklardan çıkardığım dersler,
- yeni şeyleri birbirine bağlama alışkanlığım
- ve giderek geliştirdiğim sistem yaklaşımı.
Birisi bugün benim yazdığım bir proje fikrini alsa bile, yarın başka bir fikir geliştirebilirim.
Çünkü benim elimde yalnızca bir “ürün” yok.
Üretim kapasitesi var.
Bir proje fikri biter.
Bir çağrı kapanır.
Bir konsept eskir.
Ama düşünme biçiminiz, merakınız ve üretme sisteminiz devam ediyorsa yeniden başlayabilirsiniz.
Beyin hâlâ burada
Bazen kendi kendime söylüyorum:
“Peki, fikri aldılar diyelim.”
Beyin burada.
Yaşanmışlık burada.
Bağlantılar burada.
Sorular burada.
Merak burada.
Ve bütün bunları yeniden bir araya getiren sistem de burada.
Bu nedenle bugün fikirlerimi eskisine göre daha rahat paylaşıyorum.
Çünkü paylaşınca fikir azalmaz.
Çoğu zaman büyür.
Birisi farklı bir soru sorar.
Bir başkası yeni bir kurum önerir.
Başka biri daha önce görmediğiniz bir problemi gösterir.
Bir uzman fikrin bilimsel tarafını güçlendirir.
Bir kurum sahaya erişim sağlar.
Ve başlangıçta size ait olan küçük fikir, sonunda kimsenin tek başına üretemeyeceği bir projeye dönüşür.
Zaten benim son yıllarda giderek daha fazla ilgilendiğim şey tam olarak bu:
Fikrin sahibi olmak değil, fikirlerin gelişebileceği sistemleri kurmak.
Project Factory’de de mesele giderek buraya geliyor
Bir proje fikri üretmek önemli.
Ama artık bunun yeterli olmadığını düşünüyorum.
Fikri;
doğru çağrı + doğru kurum + doğru insanlar + doğru kanıt + doğru metodoloji + doğru yazım + doğru kalite sistemi
ile buluşturmadığınız sürece fikir çoğu zaman fikir olarak kalıyor.
Bu nedenle bugün Project Factory’de geliştirdiğimiz yapılara yalnız “proje yazma sistemi” olarak bakmıyorum.
PF-AIOS, PF-PES, PF BRIDGE ve geliştirdiğimiz diğer sistemlerde asıl amaç tek tek güzel metinler üretmek değil.
Tekrar üretilebilen bir kapasite oluşturmak.
İşte bu nedenle sistem, tek bir fikirden daha değerlidir.
Elbette saf olmayalım
Buradan “her şeyi herkese verelim” sonucu da çıkmamalı.
Özgün çalışmalarımızı tarihlendirelim.
Konsept notlarımızın sürümlerini saklayalım.
Önemli işbirliklerinde görev, kullanım hakkı ve fikrî mülkiyet konularını yazılı hale getirelim.
Henüz olgunlaşmamış stratejik çalışmalarımızı herkesle paylaşmayalım.
Ama bütün enerjimizi “Acaba biri benden bir şey alır mı?” korkusuna da harcamayalım.
Çünkü üretici insanın en güçlü koruması bazen sözleşmeden önce şudur:
Üretmeye devam edebilme kapasitesi.
O yüzden artık soruyu değiştiriyorum
“Ya fikrimi çalarlarsa?” yerine kendime şunu soruyorum:
“Ben yarın bundan daha iyisini üretebilir miyim?”
Cevabım evetse, çok da korkmuyorum.
Fikrimi değerli bulmuşlarsa ne mutlu bana.
Ama asıl mesele şu:
Fikri alabilirler. Beynimi alamazlar. Yaşadıklarımı alamazlar. İlişkilerimi alamazlar. Ve yıllar içinde kurduğum üretim sistemini kolay kolay kopyalayamazlar.
Belki de rekabet avantajımız, elimizde tuttuğumuz fikirlerin sayısı değil;
yeni fikirler üretme hızımız ve onları gerçeğe dönüştürme kapasitemizdir.
Project Factory’de benim bugün en çok güvendiğim şey de tam olarak bu.
Fikir değil. Fikir üreten sistem.
#ProjectFactory #ProjectDevelopment #Innovation #PFBRIDGE #PFAIOS #ProjeYönetimi #Sosyalİnovasyon #Fikir #Girişimcilik #EUProjects #GrantWriting #KnowledgeManagement #InnovationEcosystem
Warmest regards/ Saygılarımızla,
Av. Ali ULUSOY
Proje Fabrikası Kurucusu / President of Project Factory
Engelsiz ve Mutlu Yaşam Derneği Başkanı / President of Barrier Free and Happy Life Association
Kocatepe Mahallesi Hatay Sokak 4/ 19 - 20,
Sabancı İş Merkezi 5. kat, 06420
Çankaya - ANKARA
Mobil: (+90 530) 363 3120
Stay Connected
- Facebook: mahalleninalisi Twitter / X: Happykidsturke2 LinkedIn: happykidsturkey Instagram: aliulusoy1961
Project Factory Brochure: https://drive.google.com/file/d/1GlrkbrHYqT2_8uFHMlHWlChoBHieZRv_/view?usp=drive_link
PROJE FABRİKASI / PROJECT FACTORY https://secure.smore.com/n/thw8q-proje-fabrikasi
ProjectFactory-ErasmusCourses File 1 compressed: https://drive.google.com/file/d/1oimc68vv6KVU88Z5uqMcCZS7GupsVlsu/view?usp=drivelink Project_Factory_Erasmus_KA1_18_Courses_English_Deluxe_Catalogue_compressed.pdf: https://drive.google.com/file/d/1ZUsCdsXlvlD1tjQ58DIDlRVMbuA5LZVO/view?usp=drive_link

