Powered by Project Factory
Back to News
Project Factory Insights17 Nov 202510 min readAv. Ali Ulusoy0 reads

KA220-HED 2026: Deneyimli Bir Proje Yazarının Gözünden “Büyük Resim”

KA220-HED 2026: Deneyimli Bir Proje Yazarının Gözünden “Büyük Resim”

Ali ULUSOY, Proje Fabrikası Kurucusu

2026 çağrısı ile birlikte yükseköğretim alanında KA220-HED artık “birkaç etkinlik ve birkaç güzel çıktı” ile sınırlı, klasik bir işbirliği formatı olmaktan çıkıyor. Program Rehberi, Key Action 2 için hem yatay öncelikleri hem de sektör-özel öncelikleri yeniden çerçeveledi ve yükseköğretim projelerini Avrupa Eğitim Alanı’na gerçek anlamda yaklaştıran mini reform araçları gibi görmeye başladı. Yani bugün KA220-HED yazarken aslında sadece bir proje formu doldurmuyorsun; kurumunun önümüzdeki üç–beş yılını Avrupa Eğitim Alanı, Bologna Süreci, European Strategy for Universities ve “Union of Skills” gündemlerine göre yeniden ayarlayan stratejik bir dosya hazırlıyorsun.

Bu yazıda, 2026 Program Rehberi’ni kelime kelime çeviren bir özet yerine, deneyimli bir proje yazarı gözüyle “büyük resim”i anlatmak istiyorum. Hangi öncelikler aslında ne anlama geliyor, yatay önceliklerde ton nasıl sertleşti, Relevance ve Quality bölümlerinde artık neleri daha net göstermek zorundasın, Impact kısmında senden nasıl bir dönüşüm hikâyesi bekleniyor Hepsini parça parça değil, birbirine bağlı bir bütün olarak ele alalım.


1. 2026 bağlamı: HED için sahne gerçekten değişti

2026 Program Rehberi artık resmen çağrının ayrılmaz bir parçası ve KA220 başvurusu yaptığında değerlendirici metne sadece proje gözlüğüyle değil, politika gözlüğüyle de bakıyor. Tüm sektörler için aynı çerçeve geçerli: dört yatay öncelikten en az birine dokunmak zorundasın. Dahil etme ve çeşitlilik, yeşil dönüşüm ve iklim, dijital dönüşüm, ortak değerler ve katılım–hazırlıklı olma–dayanıklılık… Bunlardan en az biri, iyi kurulmuş bir hikâyenin omurgası olmak zorunda.

Bunun üzerine her sektör için eklenen sektör-özel öncelikler geliyor. Yükseköğretimde vurgu çok net: Avrupa Eğitim Alanı’na uyum, European Strategy for Universities, Bologna Süreci ve Tirana Bildirgesi ile uyumlu bir dönüşüm. KA220-HED projeleri artık birkaç atölye, bir dijital platform ve bir rehberle sınırlı “iyi niyet girişimleri” değil; kurumu EEA hedeflerine yaklaşmaya zorlayan mini reform paketleri gibi görülüyor.

Dolayısıyla 2026’da yükseköğretim projesi yazarken kendine şunu sorman gerekiyor: “Bu dosya, kurumumu Avrupa Eğitim Alanı’na ne kadar yaklaştırıyor Hareketlilik, tanıma, kalite güvencesi, yaşam boyu öğrenme, kapsayıcılık ve dijitalleşme eksenlerinde gerçekten yeni bir şey mi öneriyorum, yoksa eski bir fikri yeni kelimelerle mi anlatıyorum?”


2. HED sektör-özel önceliklerini nasıl okumalı

Program Rehberi’nin Partnerships for Cooperation bölümünde yükseköğretim için yazılan sektör öncelikleri aslında bir kontrol listesi değil, bir vizyon metni. Metni dikkatle okuduğunda dört ana eksen görüyorsun.

Birinci eksen, Avrupa Eğitim Alanı’nın amaçlarına hizalanma. Kurumların daha bağlantılı, yenilikçi, kapsayıcı ve dijital hale gelmesi bekleniyor. Üniversiteler arası işbirliği artık sadece ortak dersler ya da klasik değişim programları değil; kentin inovasyon ekosistemiyle, bölgesel KOBİ’lerle, AR-GE merkezleri ve start-up topluluklarıyla bağlar kuran çok katmanlı bir yapı olarak tarif ediliyor. Eğitim–araştırma–yenilik üçgeni, somut projelere dönüşmek zorunda: ortak laboratuvarlar, living lab’ler, challenge-based projeler, şehri ve bölgeyi içine alan platformlar…

İkinci eksen, kapsayıcılık, hareketlilik, dijitalleşme, yaşam boyu öğrenme, kalite güvencesi ve otomatik tanıma. Yani yükseköğretim projelerinin yalnızca “etkinlik” değil, hareketliliği kolaylaştıran, tanımayı otomatikleştiren yapılar kurması bekleniyor. ECTS ve Bologna araçları, automatic recognition, European Student Card Initiative, EWP gibi araçlar burada kilit rol oynuyor. Eğer projen öğrenci ve personelin hareketliliğini kalıcı olarak kolaylaştıran süreçler kurmuyorsa, 2026 değerlendirme mantığı açısından bir parçayı eksik bırakıyor demektir.

Üçüncü eksen, öğrenme–öğretme mükemmelliğini ödüllendirme. “Union of Skills” söylemi ile birlikte, nitelikli yetenek geliştirme ve öğretim kalitesinin kurumsal düzeyde ödüllendirilmesi öne çıkıyor. Esnek ve cazip akademik kariyer yolları, yenilikçi pedagojiler, yeni ölçme–değerlendirme modelleri, kurum çapında benimsenmiş teaching & learning stratejileri, öğretim performansını tanıyan mekanizmalar hep bu çerçevenin parçası.

Dördüncü eksen ise mikro yeterlikler, küçük öğrenme birimleri, inovasyon ve girişimcilik. European approach to micro-credentials ile uyumlu kısa öğrenme modülleri, çalışan yetişkinlere ve yaşam boyu öğrenenlere yönelik esnek teklifler, “stackable” öğrenme yolları, girişimcilik ve finansal okuryazarlığı merkeze alan programlar, start-up kuluçka işbirlikleri, hackathonlar… Yani yükseköğretim projesi tasarlarken, klasik tam kredili dersler dünyasından çıkıp mikro modüller ve esnek öğrenme yollarına doğru ilerlemek zorundasın.

Tüm bunların yanında, STEM/STEAM alanlarında, özellikle de mühendislik, ICT ve ileri dijital becerilerde kadınların katılımını artırmaya dönük faaliyetler, inter-connected higher education systems vizyonu ve Ukrayna ile işbirliği bağlamında dayanıklılık ve yeniden yapılanma da 2026 metninde açıkça vurgulanıyor. Bu da bize şu mesajı veriyor: KA220-HED projesi yazarken yalnızca kurum içi gelişimi değil, Avrupa üniversite sisteminin dayanıklılığına ve birbirine bağlanmasına yapacağın katkıyı da düşünmelisin.


3. Yatay önceliklerde ton neden sertleşti

Program Rehberi, dört yatay önceliği koruyor ama kullanılan dil, 2026’da çıtanın yükseldiğini hissettiriyor. Dahil etme ve çeşitlilik artık sadece “dezavantajlı gruplara fırsat yaratmak” gibi genel bir ifade değil; ruh sağlığı, kırsal ve uzak bölgelerdeki öğrenciler, göçmenler, engelliler, sosyo-ekonomik dezavantajlılar, cinsiyet eşitsizliği yaşayan gruplar gibi çok net tanımlanmış hedefleri içeriyor. Yükseköğretim bağlamında bu, birkaç burs ya da basit bir erişim cümlesiyle geçiştirilecek bir konu değil; kurum içi inclusion policy, erişilebilir dijital içerik, esnek ve ikinci şans niteliğindeki öğrenme yolları ile gösterilmesi gereken yapısal bir mesela haline gelmiş durumda.

Çevre ve iklim başlığında, New European Bauhaus bağlantısı ile birlikte sürdürülebilirlik artık sadece “green travel” kutucuğunu işaretlemek anlamına gelmiyor. Müfredatın içeriği, kampüs politikaları, karbon ayak izi, döngüsel ekonomi, öğrencilerin yaşam tarzı tercihleri ve kampüs kültürü gibi çok daha geniş bir çerçeve söz konusu. Projen, yeşil dönüşümü yalnızca lojistik tercihlere değil, öğrenme çıktıları ve kurum kültürüne nasıl yansıtacağını anlatmak zorunda.

Dijital dönüşüm önceliğinde ise odak özellikle yapay zekâ, dezenformasyon, siber zorbalık ve dijital iyi oluşa kaymış durumda. Artık “LMS kuruyoruz” cümlesi dijital dönüşüm için yeterli görülmüyor. AI destekli öğrenme süreçleri, etik ve şeffaf “responsible AI” yaklaşımı, dijital dayanıklılık, veri okuryazarlığı, siber güvenlik farkındalığı gibi kavramları projenin dokusuna işlemen bekleniyor.

Ortak değerler, katılım, hazırlıklı olma ve dayanıklılık ise 2026’da tek paket haline gelmiş gibi düşünülebilir. Demokratik hayata katılım vurgusu, artık krizlere hazırlıklı, dezenformasyon dalgalarına dayanıklı, iklim krizi veya çatışma gibi olağanüstü durumlarda işlevini sürdürebilen üniversite tasarımı ile tamamlanıyor. Bu, hem kurum içi yönetişim ve kriz yönetimi senaryolarını, hem de öğrencilerin ve personelin katılım mekanizmalarını gözden geçirmeni gerektiriyor.

Özetle ton şu şekilde okunabilir: “Kurumu dönüştür, krizlere hazırlıklı hale getir, AB değerlerine ve EEA hedeflerine açık referans ver, dijital/yeşil/kapsayıcı dönüşümü somut göstergelerle kanıtla.”


4. 2026’da KA220-HED için Relevance nasıl yazılmalı

Relevance bölümünde artık sadece “projem şu öncelikleri adresliyor” diye liste yapmak yeterli değil. Değerlendirici senden, EEA, Bologna, European Strategy for Universities ve Union of Skills eksenine yaslanan bir hikâye istiyor.

İhtiyaç analizini yeniden çerçevelemen gerekiyor. Sorunu yalnızca “öğrenciler dijital becerilerde yetersiz” veya “öğretim üyeleri yenilikçi pedagojilere hâkim değil” diye tarif etmek yerine, kurumunun EEA hedeflerine ne kadar uzak durduğunu, hareketlilik, tanıma, kalite güvencesi, kapsayıcılık alanlarında nerede konumlandığını açıkça yazmalısın. Ardından Avrupa düzeyindeki trendleri –dijitalleşme, mikro yeterlikler, yaşam boyu öğrenme, girişimcilik– ve ulusal reform stratejilerini resme dahil etmelisin.

İhtiyaç cümlelerin yalnızca yerel değil, trans-ulusal bir hikâye kurmalı. Yani aynı sorunun partner ülkelerde nasıl ortaya çıktığını, hangi göstergelerle desteklendiğini anlatman bekleniyor. Mezun istihdam verileri, drop-out oranları, STEM alanında kadın oranı, erişim engelleri, bölgesel eşitsizlikler gibi veriler bu noktada işine çok yarar.

Bunun üzerine, seçtiğin yatay ve sektörel öncelikler ile somut problem arasındaki bağlantıyı bir “checklist” değil, akıcı bir hikâye olarak kurmalısın. Öncelik, boşluk, bu boşluğun Avrupa ölçeğinde neden kritik olduğu ve projenin müdahale mantığı arasında net bir zincir kurabildiğinde, Relevance bölümünde 2026 çıtasına yaklaşmış olursun.

Ayrıca projenin doğru sektörde yer almasına da dikkat etmek gerekiyor. Ana hedef grubun yükseköğretim öğrencileri, akademik ve idari personel, HE yöneticileri ise; çıktılar müfredata, ECTS ile tanınan modüllere, BIP’lere, dijital mobilite süreçlerine, kalite güvence sistemine ya da kurum içi politika belgelerine kalıcı olarak yerleşiyorsa KA220-HED doğru tercih. Ağırlık okullara, yetişkin eğitim merkezlerine veya gençlik çalışmasına kayıyorsa, SCH/ADU/YOU alanlarına yönelmek daha sağlıklı olur.


5. Quality ve metodoloji: 2026’da beklenen “mühendislik” seviyesi

Quality bölümünde rehber sadece “iyi planlanmış faaliyetler” aramıyor; mantıksal çerçevesi güçlü, pedagojik açıdan iddialı, tanıma ve kalite güvencesi açısından sağlam, lumpsum mantığıyla uyumlu bir proje görmek istiyor.

Her spesifik hedef için net KPI setleri tanımlamak artık bir lüks değil, zorunluluk. Öğrenci sayıları, geliştirilen yeni modüller, ECTS kredileri, mikro yeterlik katalogları, katılımcı profilleri, revize edilen politika belgeleri, oluşturulan QA prosedürleri gibi göstergeleri daha baştan tanımladığında hem izleme hem raporlama için sağlam bir zemin kurmuş olursun.

Work Package’leri de sektörel önceliklere göre hizalanmış bloklar gibi düşünmek gerekiyor. Örneğin bir WP’yi teaching and learning innovation’a, diğerini micro-credentials ve lifelong learning’e, bir başkasını inclusion ve student support sistemlerine, bir diğerini EWP ve European Student Card üzerinden dijital süreçlerin güçlendirilmesine odaklayabilirsin. Böylece her WP, büyük resimdeki bir önceliğin somut çalışma alanı haline gelir.

Pedagojik tasarımda “innovative” kelimesini boş bırakmamak önemli. Challenge-based ve project-based öğrenme, problem-temelli yaklaşım, service-learning, living labs, öğrencilerle birlikte tasarlanan modüller gibi modelleri adlandırmak, projenin eğitim felsefesini somutlaştırır. Dijital bileşende sadece bir LMS’den değil, karma formatlı derslerden, sanal değişimlerden, AI destekli kişiselleştirme ve öğrenme analitiği temelli rehberlik sistemlerinden, açık eğitim kaynakları ve açık bilim yaklaşımından söz etmek bekleniyor.

Tanıma ve kalite güvencesi HED için kırmızı çizgi. Tasarladığın tüm öğrenme faaliyetleri için öğrenme çıktıları ve ECTS eşleştirmesini net biçimde yazmalı, eğer micro-credential üretiyorsan Avrupa yaklaşımındaki kriterlere (öğrenme çıktıları, değerlendirme, kalite güvencesi, şeffaf tanım) açık atıf yapmalısın. İç kalite döngüsünü, öğrenci ve personel geri bildirimlerini, iş dünyası ve mezunlar gibi dış paydaşların rolünü göstermek de değerlendirme açısından güçlü bir sinyal verir.

Yönetim, zamanlama ve risk tarafında ise lumpsum modeline uygun netlik bekleniyor. Faaliyet paketleri, teslimatlar ve beklenen maliyet seviyeleri arasındaki ilişkiyi şeffaf biçimde kurmalısın. Personel değişimi, rektörlük veya dekanlık değişiklikleri, tanıma süreçlerindeki gecikmeler, dijital altyapı riskleri, varsa Ukrayna ve diğer kriz bağlamları gibi unsurlar için gerçekçi risk senaryoları ve önleyici stratejiler yazmak önemli. Etik, GDPR ve akademik özgürlük başlıklarında ise veri minimizasyonu, değerlendirme süreçlerinin bağımsızlığı, ifade özgürlüğü ve responsible AI ilkeleri gibi konulara değinmek, hem kurum kültürünü hem de projenin güvenilirliğini güçlendirir.


6. Impact, yaygınlaştırma ve sürdürülebilirlik: 2026’da “sonuç”tan fazlası

Impact bölümünde 2026 tonu özellikle üç eksende sertleşmiş durumda: kurumsal dönüşüm, politika etkisi ve ölçeklenebilirlik. Artık yalnızca “X öğrenci ve Y personel katılacak” demek, projenin etkisini anlatmak için asla yeterli değil.

Önce kurumsal ve sistem düzeyindeki değişimi tarif etmen gerekiyor. Geliştirilen pilot dersler kalıcı müfredat değişikliklerine nasıl dönüşecek, micro-credential’lar üniversitenin yaşam boyu öğrenme stratejisine nasıl entegre olacak, oluşturulan kalite araçları iç politika belgelerine ve standart süreçlere nasıl gömülecek, EWP ve European Student Card gibi dijital araçlar tüm fakültelerde nasıl yaygınlaştırılacak Bunları somut cümleler ve göstergelerle açıklaman bekleniyor.

Öğrenci ve personel üzerindeki uzun vadeli etkiyi tarif ederken de sadece katılımcı sayısını değil, yetkinlik artışını, kariyer sonuçlarını, girişimcilik veya araştırma projelerine katılım gibi göstergeleri düşünmelisin. Mezun anketleri, uzun vadeli takip sistemleri, kariyer merkezi verileri gibi mekanizmalarla bu sonuçları nasıl izleyeceğini anlatmak, projenin inandırıcılığını artırır.

Yaygınlaştırmada ise klasik “web sitesi + final konferansı” kombinasyonundan çıkmak gerekiyor. Senato ve fakülte kurulları, pedagojik komiteler, müfredat kurulları gibi kurum içi karar mekanizmaları; üniversiteler arası tematik ağlar, ulusal rektörler konferansları, Avrupa düzeyindeki birlikler ve Bologna süreç yapıları gibi kurumsal kanallar; ulusal yükseköğretim ve kalite ajansları ile tanıma kurumları gibi politika aktörleri, HED projeleri için gerçek yaygınlaştırma alanları. Projeni bu yapısal kanallara taşıyacak net bir strateji, Impact bölümünde seni birkaç gömlek yukarı taşır.

Sürdürülebilirlikte ise finansman sonrası yaşam planını ikna edici biçimde çizmelisin. Proje bittikten sonra hangi faaliyetlerin kurumun kendi bütçesiyle devam edeceği, hangi çıktıları yeni Erasmus fonları (örneğin KA1 BIP’ler, Jean Monnet, CBHE, Digital Europe, Horizon) ile büyütmeyi planladığın ve iş dünyası veya yerel yönetimlerle gelir getirici modüller ya da micro-credential kursları tasarlıyorsan bunların iş modelinin nasıl olacağı, 2026 değerlendirme mantığında önemli sorular.


7. Kafanda tutman gereken “ton”

Tüm bu resmin sonunda, KA220-HED 2026 çağrısında proje yazarken kendine birkaç kez şu soruları sorman yeterli bir pusula çıkarır. Bu proje, kurumumu ve ortaklarımı Avrupa Eğitim Alanı’na ne kadar yaklaştırıyor EEA, Union of Skills, Bologna ve Tirana gündemindeki hangi boşluğu dolduruyor Sadece iyi bir eğitim projesi mi, yoksa kalıcı kurumsal ve ekosistemsel değişiklikler mi yaratıyor Mikro yeterlikler, dijital mobilite, girişimcilik ve kapsayıcılık bu hikâyenin neresinde duruyor

Bu sorulara net, veri destekli, politikalara referans veren ve yükseköğretime özgü araç setini –ECHE, ECTS, EWP, European Student Card, QA sistemleri– aktif kullanan bir anlatıyla cevap verebildiğinde, KA220-HED 2026’da hem Relevance’ta hem Quality’de tavan puanlara çok yaklaşmış olursun.

https://secure.smore.com/n/thw8q-proje-fabrikasi

Av. Ali ULUSOY

Proje Fabrikası Kurucusu   / President of Project Factory

Engelsiz ve Mutlu Yaşam Derneği Başkanı / President of Barrier Free and Happy Life Association

Kocatepe Mahallesi Hatay Sokak 4/ 19 - 20, Sabancı İş Merkezi 5. kat, 06420Çankaya - ANKARA

Mobil: (+90 530) 363 3120 happykidstr@gmail.com

Share This Content

Related Articles