Türkiye’de son günlerdeki fon haberlerini okuyunca ciddi ciddi kendimi sorgulamaya başladım.
Ben fakir miyim
Salak mıyım
Yoksa fakir olduğum için mi bu fonlarla bugüne kadar tanışamadım
Çünkü ben yaklaşık 20 yıldır “fon” denince başka şeyler anlıyorum.
Erasmus+ fonu. CERV fonu. Horizon fonu. ESC fonu. Kalkınma Ajansı fonu…
Çağrı açılıyor.
Ben 80 sayfalık rehber okuyorum.
Ortak buluyorum.
PIF topluyorum.
OID kontrol ediyorum.
İhtiyaç analizi yapıyorum.
SMART hedef yazıyorum.
KPI oluşturuyorum.
Risk analizi yapıyorum.
Sürdürülebilirlik yazıyorum.
Sonra üç ay bekliyorum.
Sonuç:
82 puan.
“Unfortunately, due to limited budget…”
Meğer memlekette insanlar “fon” deyince benim anladığım şeyi anlamıyormuş.
Ben hâlâ:
“WP3'ün deliverable'ını nasıl güçlendiririz?”
diye düşünüyorum.
Millet başka bir ligdeymiş.
Sonra SPK açıklamalarına baktım.
131 fon tasfiye sürecinde. 455 bin 758 yatırımcı var.
455 bin 758 kişi!
Ben nasıl dışında kalmışım
Türkiye'de neredeyse yarım milyon insan bu fonları bulmuş da ben mi bulamamışım
Bu artık ekonomik değil, kişisel bir mesele.
Yıllardır Avrupa'nın kırsal kalkınmasına, gençlerin sosyal katılımına, engellilerin erişilebilirliğine, yapay zekâ okuryazarlığına proje yazıyorum.
Bir Allah'ın kulu da çıkıp:
“Ali Bey, siz yanlış fonlarla uğraşıyorsunuz.”
dememiş.
Ben proje toplantısında:
“Social impact nasıl ölçülecek?”
diye soruyorum.
Başka yerde adamın impact'i doğrudan banka hesabında ölçülüyormuş.
Benim fonlarda önce:
Needs Analysis.
Sonra:
Objectives.
Sonra:
Activities.
Sonra:
Outputs.
Sonra:
Outcomes.
Sonra:
Impact.
Sonra değerlendirme.
Sonra sözleşme.
Sonra pre-financing.
Sonra rapor.
Sonra denetim.
Sonra kalan ödeme.
Yani paraya ulaşana kadar insanın saçları beyazlıyor.
Buradaki fonları okuyunca düşündüm:
Ben gerçekten fonculuk yapmıyormuşum. Ben akademik sabır testi çözüyormuşum.
Bir de SPK açıklamasında, bazı fonlarda ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerinin 2025'in son çeyreğinde gözlemlendiği belirtiliyor.
Bak şimdi…
Biz Erasmus projesinde bir rakamı ekonomik gerçeklikle açıklayamazsak evaluator hemen soruyor:
“Please justify.”
Borsada da keşke hisse senedinin yanına 5.000 karakterlik kutu koysalar:
“Please explain why this share increased this much.”
250 karakter minimum.
Supporting document zorunlu.
Kaynakça APA 7.
Bir de değerlendirme komitesi.
Ben alışığım.
Hatta isterlerse mantıksal çerçevesini de çıkarırım.
Genel Amaç: Türkiye'de fon kelimesinin Ali Ulusoy tarafından doğru anlaşılmasını sağlamak.
Özel Amaç: Ali'nin 20 yıldır yanlış fonlarla uğraştığının farkındalığını artırmak.
Gösterge: Ali'nin SPK haberlerini okumaya başlaması.
Baseline: 0.
Target: 131 fon.
Verification Source: SPK açıklamaları.
Risk: Ali'nin tekrar Erasmus çağrısı görmesi.
Risk düzeyi: ÇOK YÜKSEK.
Çünkü yarın Avrupa Komisyonu yeni çağrı açsın…
Ben yine giderim.
Yine application form açarım.
Yine partner ararım.
Yine:
“Dear Partners, please find attached the updated Concept Note.”
diye mail atarım.
Demek ki mesele fakirlik değil.
Salaklık da değil.
Ben sadece “fon” kelimesini fazla Avrupaî anlamışım.
Memlekette fon konuşulurken ben hâlâ:
“Dissemination planımız yeterince güçlü mü?”
diye düşünüyormuşum.
Şimdi SPK 131 fonu tasfiye ediyor; yatırımcılara yönelik ara ödeme usulü bile açıklandı.
Benim 20 yıllık proje hayatımdaki ders ise çok daha basit:
Fon var, fon var.
Birinde başvuru formunda:
“Expected impact?”
diye soruyorlar.
Diğerinde bütün ülke şu anda aynı soruyu soruyor:
“Expected impact ne olacak?”
Ben yine bildiğim yerdeyim.
En azından Erasmus'ta para çıkmazsa baştan söylüyorlar:
“Unfortunately…”
😄

